Sprawdź co twoje dziecko powinno umieć przed pójściem do szkoły

• Czy twoje dziecko zna: 
  - imię i nazwisko 
  - adres zamieszkania 
  - imiona rodziców 
  - nazwę zawodu rodziców, jeśli pracują 
  - nazwy zwierząt domowych 
  - nazwy pór roku, dni tygodnia
• Czy potrafi 
  - powiedzieć jak brzmi pierwsza i ostatnia głowska w prostych wyrazach np. rower, woda, domy?
• Czy rozpoznaje przewidziane programem litery?
• Czy pod koniec zerówki umie przeczytać prosty tekst? (np.: To jest kot. Ala ma psa.)
• Czy rysując posługuje się zawsze tą samą ręką?
• Czy prawidłowo trzyma ołówek?
• Czy widząc wzór potrafi go odwzorować, umie rysować wzory litero podobne?
• Czy jest w stanie narysować rysunek człowieka zaznaczając głowę, tułów, ręce, palce i inne szczegóły?
• Czy umie narysować rysunek na, którym coś się dzieje (np. Chłopiec bawi się piłką)?
• Czy koloruje obrazki, nie wychodzi poza ich kontur?
• Czy dobreze zapamiętuje wierszyki i piosenki?
• czy potrafi skakać na jednej nodze, rzucać i łapać piłkę?
• Czy umie ubrać się bez pomocy dorosłego (wiązać sznurowadła, zapinać guziki)?
• czy sprawnie posługuje się nożyczkami (tnie po lioni prostej, falistej, łamanej)?
• Czy umie opowiedzieć co wydarzyło się w domu czy przedszkolu, posługując się prawidłowo zbudowanymi zdaniami?
• Czy potrafi określić, których elementów jest więcej, a których mniej?
• Czy rozpoznaje cyfry od 1 do 10 i potrafi na konkretach wykonac proste działanie 3+2=5; 7-4=3, wstawić znaki <,>?
• Czy umie powstrzymać się od głosu, gdy pytanie skierowane jest do innego dziecka?
• Czy rozumie i wykonuje polecenia kierowane do grupy?
• Czy umie pracować w grupie dzieci wykonując wspólne zadanie np. budować z klocków?
• Czy bez rozpaczy potrafi rozstac się z rodzicami?
• Czy jest w stanie skoncentrować się na wykonaniu zadania przez 30 min?
• Czy umie nazywać swoje emocje np.; co je cieszy, złości, czego się boi?

Pierwsze kroki w szkole

Fakt pójścia dziecka do szkoły stanowi dla niego wielkie przeżycie. Razem z dzieckiem przeżywają ten fakt rodzice. Chcąc pomóc swojemu dziecku w adaptacji do nowych warunków dobrze jest wiedzieć, czego potrzebujepierwszoklasista?

Rodzice pierwszoklasisty potrzebują:

• konsolidacji - debiut szkolny jest również trudnym wyzwaniem dla rodziców, nie należy przekazywać dziecku uczucia lęku, niechęci, niepokoju a w rozmowach z nauczycielem być pewnym i spokojnym. Warto uczestniczyć w spotkaniach i wywiadówkach;
• wiedzy - jeśli pierwszak ma problemy z czytaniem lub pisaniem warto dowiedzieć się, czy jest potrzebna pomoc fachowca, czy wystarczy cierpliwie poczekać;
• kontaktu z rodzicami przyjaciół dziecka - by móc wspólnie organizować dzieciom czas po szkole, wymieniać się dowożeniem dzieci na zajęcia dodatkowe itp.

Opracowała pedagog Grażyna Nowakowska

Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy. Kluczem do wiedzy wciąż jest czytanie. Wiele osób, choć umie czytać, nie czyta. Dlaczego? Ponieważ nawyk i potrzeba lektury muszą powstać w dzieciństwie.

ZALETY GŁOŚNEGO CZYTANIA:

1. Buduje mocną więź między dorosłym a dzieckiem. 
2. Tworzy skojarzenie czytania z przyjemnością i poczuciem bezpieczeństwa.
3.  Niezwykle stymuluje rozwój mózgu. 
4. Przynosi ogromną wiedzę ogólną; rozbudowuje słownictwo. 
5. Uczy myślenia, pomaga w zrozumieniu ludzi, świata i siebie. 
6. Daje kontakt z bogactwem doświadczeń niemożliwych do zdobycia samemu. 
7. Rozbudza zainteresowania, rozwija wyobraźnię.
8.  Stymuluje rozwój emocjonalny, rozwija wrażliwość i empatię. 
9. Uczy wartości moralnych, wpływa na zmianę negatywnych postaw na pozytywne.
10.  Buduje samouznanie – dziecko czuje się ważne, kochane i coraz bardziej kompetentne. 
11. Ułatwia samodzielne czytanie, daje podwaliny pod sukces w mówieniu i czytaniu. 
12. Chroni przed uzależnieniem od telewizji. Uczy nie agresywnych sposobów rozwiązywania problemów i konfliktów. 
13. Kształtuje nawyk czytania na całe życie. 
14. Jest najlepszą inwestycją w pomyślną przyszłość dziecka. 

KLUCZEM DO WIEDZY I SPRAWNOŚCI UMYSŁU JEST CZYTANIE

• czytanie rozwija język, co stanowi podstawę do myślenia ( w tym także matematycznego ); 
• czytanie otwiera dostęp do ludzkiej myśli i wiedzy. 

NAWYK CZYTANIA I MIŁOŚĆ DO KSIĄŻEK MUSI POWSTAĆ W DZIECIŃSTWIE

• uczymy dzieci czytania, ale nie dbamy o to, by lubiły czytać; 
• nie rozbudzamy w nich zapału do książek, nie dokładamy starań, by czytanie stało się ich przyjemnością i potrzebą; 
• wielu dzieciom doświadczenia z książką kojarzą się z przymusem, przykrością, nudą i dlatego porzucają czytanie na rzecz telewizji. 

Najskuteczniejszym sposobem wychowania czytelnika na całe życie jest głośne czytanie dziecku dla przyjemności!

RODZICE! CODZIENNIE CZYTAJCIE DZIECKU GŁOŚNO PRZEZ 20 MINUT

• to od Was w największym stopniu zależy pomyślna przyszłość Waszego dziecka;
• czytajcie dziecku głośno bez względu na sytuację rodzinną, materialną czy własne wykształcenie, jeśli chcecie, by było mądre i odnosiło sukcesy w szkole i w życiu; 
• już w pierwszej klasie lepiej radzą sobie te dzieci, którym rodzice dużo czytają i z którymi dużo rozmawiają; jeżeli rodzice nie zadbali o rozwój intelektualny i emocjonalny we wczesnym dzieciństwie, dzieci częściej mają kłopoty w szkole i nie radzą sobie. 

CODZIENNE GŁOŚNE CZYTANIE DZIECKU WARTO ZACZĄĆ JAK NAJWCZEŚNIEJ I NIE ODCHODZIĆ OD TEGO NAWET GDY DZIECKO SAMO JUŻ DOBRZE CZYTA

• gdy czytamy dziecku trzymając je w ramionach, przytulając się do niego i głosem wzbudzając zainteresowanie budujemy w ten sposób trwałe skojarzenie czytania z poczuciem bezpieczeństwa, przyjemności i więzi;
• czytając stymulujemy rozwój umysłowy dziecka, gdyż dzięki czytaniu w mózgu dziecka powstają miliony połączeń neuronowych, które wpłyną na jego inteligencję;
• warto utrzymać rytuał głośnego czytania nawet wtedy, gdy dziecko samo już dobrze czyta – poziom rozumienia tekstu czytanego na głos przekracza poziom rozumienia przy samodzielnym czytaniu; czytajmy nastolatkom - wspólne czytanie w rodzinie zbliża emocjonalnie, otwiera drogę do trudnych rozmów, chroni przed wieloma problemami wieku dorastania. 

GŁOŚNE CZYTANIE JEST PROSTE, BEZPŁATNE I DZIECI JE UWIELBIAJĄ!

• nie potrzeba tytułów naukowych ani drogiego sprzętu, by czytać dzieciom; książki można wypożyczać, wymieniać, kupować na przecenach;
• nie trzeba dobrej dykcji, by być najlepszym nauczycielem czytania dla swego dziecka;
• czytanie to doskonałe zajęcie dla rodziców, którzy mają mało czasu dla swych dzieci i nie zawsze wiedzą jak go wypełnić. 

CZYTANIE JEST DZIŚ WAŻNIEJSZE NIŻ BYŁO KIEDYKOLWIEK W PRZESZŁOŚCI

• świat jest coraz bardziej skomplikowany, lawinowo przyrasta ilość informacji, rozwój wiedzy i rynku pracy następują coraz szybciej – ludzie, którzy nie czytają, nie nadążą za tymi zmianami i zostaną zepchnięci na margines współczesnego życia; 
• żyjemy w cywilizacji telewizyjnej;badania naukowe wykazują:

- szkodliwość zdrowotną nadmiernego oglądania telewizji przez dzieci,

- telewizja nie rozwija u dzieci myślenia i skraca ich przedział uwagi,

- wiele programów wywołuje lęki i niepokój oraz znieczula na przemoc.

Codzienne głośne czytanie jest szczepionką przeciwko wielu niepożądanym wpływom i zachowaniom dla umysłu i psychiki dziecka ze strony współczesnej cywilizacji.

Opracowała psycholog Agnieszka Słomczyńska

• Orientacja w schemacie ciała (lewa, prawa ręka itp.);
• Rozpoznawanie kolorów;
• Liczenie w zakresie 20 - dodawanie i odejmowanie w zakresie 10;
• Myślenie logiczne;

1. Dlaczego samochody mają tablice rejestracyjne?; dlaczego dobrze jest zachować paragon po zakupie butów?
2. Zabawy w kończenie zdań: "Gdy zechcę malować to muszę przygotować sobie ...
3. Zabawy w szukanie przeciwieństw: grzeczny-niegrzeczny, twary-miękki.
4. Zabawa w co by było gdyby: mamę wyręczał w pracach robot?
5. Zabawa w definiowanie: Co to jest dom?, przyjaciel? itp.
6. Zabawy z historyjkami: układanie wdług określonej kolejności obrazków, opowiadanie historyjki.
7. Rozwiązywanie zagadek.
8. Układanie przez dziecko zagadek.

• Opowiadanie krótkich historyjek (np. opowiedz mi bajkę, którą widziałeś wczoraj);
• Zakres wiadomości ogólnych (np. wymień cztery pory roku; ile dni ma tydzień?; wymień ptaki które pływają);
• Sprawność motoryczna rąk (szlaczki, malowanki, sprawne posługiwanie się ołówkiem, kredkami, nożyczkami);
• Koordynację wzrkowo-ruchową (układanki, budowanie z klocków);
• Analizę i syntezę słuchową (np. Jaka literka jest na początku wyrazu? IRENA; Jaka literka jest na końcu wyrazu? LAS; Zgadnij jaki to wyraz? O-S-A; Jakie głoski występują w wyrazie? SER; Układanie usłyszanych wyrazów z sylab: WO-DA;
• Lierki;
• Pamięć (np. wymienianie cech przedmiotów z pamięci: Jaki jest banan?; słoń?);
• Spostrzeganie różnic i podobieństw np. układanie klocków według wielkości, koloru;
• Zabawy rozwijające pojęcia matematyczne (np.: rozpoznawanie cech przedmiotów - kolor, kształt (koło, kwadra).

Opracowała psycholog
Sylwia Kośka

Ćwiczenia rozwijające funkcje słuchowe: Pobaw się z dzieckiem w zabawy, które wymagają:

• dobierania rymów do podanego słowa (np. sowa-mowa, kura-góra) lub rozpoznawania rymów (np. powiedz, które słowa się rymują: mama-kotek-tama)
• wyodrębniania w wypowiedzi zdań i wyrazów (np. powiedz ile słyszysz wyrazów w zdaniu: Idę do domu. Piję mleko. Dzieci mogą także odzwierciedlać np. klaśnięciem, ułożeniem odpowiedniej ilości klocków itp.)
• powtarzanie ciągów słownych np. układu wyrazów (zegar-las-okno, ogród-drzewa-liście-jabłka-pestki) zapamiętywania i wygłaszania nazw pór roku, dni tygodnia oraz krótkich wierszyków
• rozpoznawania określonego wyrazu w szeregu wyrazów o podobnym brzmieniu np. król-ul-sól-król-ból
• różnicowania głosek, służą do tegonp. zagadki: "czy te dwa słowa są takie same: nos-noc"
• wydzielania głosek ze słów. Na początku będzie to wyodrębnianie pierwszej głoski ze słowa np. samochód wiezie towary, których nazwy zaczynają się głoską - p (pomidory, pajace, półki itd) Jeśli zabawa nie sprawi dziecku trudności poproś w kolejnej zabawie o wyodrębnianie ostatniej głoski np. a
• wydzielania głosek z trzygłoskowych słów np. sok (s-o-k), następnie przechodzimy do coraz dłuższych słów. Należy przestrzegać zasady, aby wymawiać krótko spółgłoski (d nie dy, m nie my)
• łączenie głosek w słowa np. zgadnij, co powiedziałem: idziemy do p-a-r-k-u. Jeżeli dziecko ma trudności ze złożeniem głosek w słowo, powtarzamy dzieląc na sylaby: par-ku i prosimy o odgadnięcie słowa.

• dobieranie par jednakowych obrazków
• dobieranie części do całości obrazka
• układanie obrazka z części (w/g wzoru i bez wzoru)
• wyszukiwanie różnic na obrazkach
• odtwarzanie lini różnie ukierunkowanych oraz kształtów geometrycznych
• rysowanie kompozycji z figur geometrycznych za pomocą szablonów

• malowanie pędzlem i palcami
• lepienie z gliny lub plasteliny
• malowanie konturowych rysunków
• kalkowanie obrazków
• kreślenie lini w ograniczonym polu
• rysowanie szlaczków i wzorków z elementów literopodobnych

Opracowała pedagog Grażyna Nowakowska

Odwzorowywanie

• kalkowanie, kolorowanie i graficzne przedstawianie szlaków, ornamentów i kompozycji przy użyciu szablonów;
• odwzorowywanie figur, cyfr, liter - na wzorze, obok wzoru, zgodnie z zapamiętanym wzorem, bez wzoru;
• korzystanie z zeszytów ćwiczeń wzory i obrazki M. Frostig;
• rysowanie kompozycji za pomocą szablonów;

Wyszukiwanie

• wyszukiwanie takich samych symboli graficznych (figur, liter, cyfr) w otaczającej dziecko rzeczywistości, na materiale proponowanym przez dorosłego;
• wyszukiwanie par figur, liter, cyfr;
• wyszukiwanie obrazków do wybranej litery, np. litera "d" - rysunek domu;
• wyszukiwanie takich samych liter, sylab, wyrazów w rozsypankach, loteryjkach, układankach, dominach, w tle obrazka, w tekście;
• wyszukiwanie symboli graficznych nienależących do podanego zbioru;
• wyszukiwanie ukrytych na obrazkach figur, znaków, symboli;
• wyszukiwanie symboli graficznych w plątaninach graficznych, labiryntach;
• wyszukiwanie ze zbioru różnych sylab, wyrazów pozornie podobnych –niepasujących do grupy;
• wyszukiwanie różnic w wyrazach o pozornie podobnym kształcie;
• rozpoznawanie liter wśród zestawów innych liter;
• wyszukiwanie na obrazku jak największej ilości elementów zaczynających się np. na głoskę a;
• rozpoznawanie podobnych i odmiennych liter w wyrazach.

Wyodrębnianie

• wyodrębnianie całości z tła (ukryte figury, litery, cyfry);
• wyodrębnianie liter w wyrazach.  

Różnicowanie

• różnicowanie i układanie według różnych kryteriów: wielkości, kształtu, koloru, kierunku i położenia;
• różnicowanie obrazków pozornie takich samych;
• podział przedmiotów na grupy np. rośliny ,zwierzęta, owoce itp.
• różnicowanie liter o podobnym kształcie (np. n - u, p - b - d);
• różnicowanie kształtów literopodobnych;

Układanie wybranych symboli graficznych

• układanki z pocztówek;
• układanie pociętych liter;
• układanie symboli graficznych według wzoru, z pamięci, bez wzoru;
• układanie figur, liter, cyfr z części według wzoru, na wzorze, bez wzoru;
• układanie symboli graficznych z elementów przyrodniczych, patyczków;
• domina z figur, literowe, (układane w taki sposób, aby sąsiadujące symbole były identyczne);
• układanie symboli graficznych według poleceń (np. na górze, na dole);
• domina, loteryjki wyrazowe (układane w taki sposób, aby ostatnia litera pierwszego wyrazu była identyczna jak pierwsza litera wyrazu następnego);
• rozsypanki sylabowe - układanie wyrazów z sylab;
• rozsypanki wyrazowe - układanie zdań z wyrazów;
• składanie pociętych obrazków wg wzoru;
• składanie pociętych obrazków bez wzoru;
• dopasowywanie części obrazków do całości;
• składanie pociętych figur z papieru ( kwadrat, koło, trójkąt, romb).
• składanie papieru orgiami;
• układanie wzorów geometrycznych - tangram;

Porównywanie i uzupełnianie wskazanych symboli graficznych

• porównywanie par obrazków, wskazywanie podobieństw i różnic;
• porównywanie par wyrazów, wskazywanie i nazywanie różniących je liter;
• uzupełnianie brakujących elementów na rysunkach, obrazkach;
• uzupełnianie kształtów złożonych przez łączenie punktów, zamalowywanie, zakreślanie, kolorowanie pól oznaczonych symbolem;
• uzupełnianie szlaczków przez dorysowywanie odpowiednich znaków;
• uzupełnianie ciągów literowych według wzorów;
• uzupełnianie zdań z lukami (wyszukiwanie brakujących wyrazów z rozsypanki);
• uzupełnianie w wyrazach brakujących liter, sylab;
• uzupełnianie brakujących znaków w literach;
• uzupełnianie w tekście brakujących detali.
• uzupełnianie braków na obrazkach;
• układanie wyrazów np. scrabble;
• uzupełnianie luk w tekście.

Segregowanie

• segregowanie wybranych symboli graficznych według zaproponowanego kryterium (np. kształtu, wielkości, elementów składowych liter: litery z brzuszkami, liniami pionowymi, poziomymi, ukośnymi);
• segregowanie wyrazów o takiej samej liczbie liter;
• segregowanie zdań o takiej samej liczbie wyrazów;
• segregowanie zdań pod względem kolejności;
• segregowanie wyrazów z samogłoską, spółgłoską: w nagłosie (na początku), wygłosie (na końcu).

Percepcja stosunków przestrzennych

• wzrokowe rozpoznawanie kierunku ułożenia strzałek, kształtowanie pojęć kierunku w górę, w dół, w prawo, w lewo, skośnie w lewy górny róg, skośnie w prawy dolny róg, itd.;
• rozpoznawanie przedmiotów na obrazkach pokazywanych bardzo krótko. Układanie klocków typu „mozaika” wg wzoru. Odtwarzanie z pamięci uprzednio zaobserwowanych elementów oraz stosunków przestrzennych, jakie między nimi zachodziły;
• różnicowanie położenia figur w przestrzeni
• układanie figur z patyczków i klocków;
• układanie obrazków po lewej i po prawej stronie.

Odtwarzanie z pamięci

• zapamiętywanie i opowiadanie treści obrazka;  
• zapamiętywanie kolejności eksponowanych przedmiotów;
• rysowanie z pamięci zapamiętanych wzorów;
• historyjki obrazkowe –porządkowanie obrazków w kolejności;
• zapamiętywanie i opowiadanie treści obrazka.

 Pisanie

• wyszukiwanie w przygotowanym tekście błędów literowych oraz skreślanie wyrazów niepotrzebnych;
• przepisywanie krótkich tekstów;
• pisanie z pamięci.

Czytanie

• składanie sylab w sensowne wyrazy za pomocą suwaków prostych i zegarów i ich odczytywanie;
• segregowanie podpisów;
• dobieranie zdań do obrazków;
• całościowe czytanie wyrazów (z rozsypanki wyrazowej i zdaniowej);
• samodzielne układanie i odczytywanie zdań z rozsypanek;
• samodzielne czytanie prostych tekstów;
• dobieranie obrazków odpowiednich do treści zagadek;
• rozwiązywanie rebusów, zagadek, krzyżówek.

Opracowała pedagog Anna Pietrowicz

1. Śpiewanie podanych wyrazów.
2. Segregowanie obrazków wg pierwszej głoski.
3. Opowiadanie treści odpowiednio dobranych obrazków z użyciem jak największej ilości słów zaczynających się od określonej głoski.
4. Reagowanie na wyraz rozpoczynający się na określoną głoskę.
5. Określanie (analiza) ilości: głosek i sylab w wyrazie podawanych ze słuchu.
6. Określanie (analiza) ilości wyrazów w zdaniu (od krótszych po dłuższe) podawanych ze słuchu.
7. Wydłużanie wyrazów przez dodawanie głoski na końcu wyrazu np. lis – lisy.
8. Podział wyrazów na głoski.
9. Podział wyrazów na sylaby : wyrazy dwusylabowe, wyrazy trzysylabowe, wyrazy wielosylabowe. 
10. Tworzenie rytmu do określonego tekstu.
11. Rozpoznawanie głosek na początku i na końcu wyrazu np. ankieta, most itp.
12. Tworzenie sylab z określoną samogłoską.
13. Wyszukiwanie z obrazków wyrazu najdłuższego i najkrótszego.
14. Rozpoznawanie litery odpowiadającej usłyszanej głosce.
15. Pisanie ze słuchu sylab, wyrazów, zdań.
16.  Różnicowanie dźwięczności:
    a) wymawianie na zmianę głoski dźwięcznej i bezdźwięcznej np. b – p, g –k,
    b) powtarzanie odczytywanych zestawień sylab, np. pa - ba, so - szo,
17.  Segregowanie obrazków np. dotyczących właściwości dźwiękowych ich nazw: rozkładanie obrazków w szeregach wg. grup : s - sz, sz – cz, t – d, p – b, k – g .
18. Przekształcanie wyrazów przez zmianę głoski, np. mak – rak.
19. Dobieranie liter do słyszanych głosek, np. w wyrazach siano – świeca (si – ś).
20. Słuchowe odnajdywanie wyrazów: np. ul, rak, las w innych wyrazach.
21. Przeliterowywanie podanych wyrazów (od łatwych po trudne).

Ponadto:

Ćwiczenia kształtujące ogólną wrażliwość słuchu:

a) ćwiczenia rozwijające mowę i wzbogacające słownictwo:

• wyjaśnianie znaczenia pojedynczych wyrazów w oparciu np. o ilustracje;
• wyjaśnianie znaczenia zdań (czynności, stosunki przestrzenne i czasowe, związki logiczne);
• układanie zdań z podanymi wyrazami;
• wymienianie nazw zwierząt, roślin, przedmiotów znajdujących się wokół dziecka itp.
• opowiadanie treści obrazków, historyjek obrazkowych;
• próby samodzielnego wypowiadania się, opowiadania samodzielnie ułożonych historyjek itp.

b) odtwarzanie rytmu poprzez:

• wyklaskiwanie, wystukiwanie;
• rysowanie szlaczków w rytm uderzeń;

c) różnicowanie natężenia i źródła dźwięku;

d) rozpoznawanie dźwięków występujących w otoczeniu (z taśmy magnetofonowej, płyty lub z natury);

d) usprawnianie pamięci słuchowej przez:

• utrwalanie ciągów słownych np. wierszy, rymowanek, dni tygodnia, nazwy miesięcy, wyrazów i zdań (od łatwiejszych po trudniejsze), cyfr, liczb itp.
• zapamiętywanie i rozumienie treści opowiadań;
• powtarzanie historyjek;
• zapamiętywanie tekstów wierszy, piosenek, przysłów itp.

ADHD - ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI.

1. Czym jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej ?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest zaburzeniem przekazywanym z pokolenia na pokolenie, tzn. uwarunkowanym genetycznie. Dzieci z ADHD mogą mieć specyficzne wzorce pracy mózgu, które są odpowiedzialne za powstawanie u nich objawów nadpobudliwości. Najprawdopodobniej istnieje u nich zaburzenie równowagi pomiędzy dwoma podstawowymi przekaźnikami: noradrenaliną i dopaminą. Niesłuszny więc jest pogląd, że przyczyną nadpobudliwości u dzieci jest nieprawidłowa sytuacja domowa lub błędy popełniane przez rodziców. Można jedynie powiedzieć, że brak stałych norm, zasad, niekonsekwencja czy znaczna impulsywność samych rodziców mogą nasilać objawy u dziecka.

2. Objawy i typy ADHD.

Aby mówić o nadpobudliwości psychoruchowej dziecka muszą wystąpić u niego objawy w trzech następujących kategoriach:

• zaburzenia koncentracji uwagi;
• nadruchliwość;
• impulsywność.

Ponadto objawy powinny pojawić się przed 7 rokiem życia, powinny zaburzać funkcjonowanie dziecka w co najmniej dwóch środowiskach (np. w szkole i w domu) oraz nie być wynikiem całościowych zaburzeń rozwojowych, lękowych, depresyjnych czy psychoz.

Wyróżniamy trzy podtypy ADHD:

• podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi – dziecko nie może się skupić, potrafi natomiast pozostać w bezruchu, jeśli wymaga tego sytuacja. Występuje częściej u dziewczynek.
• podtyp z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej – dziecko biega w kółko, to tzw. „żywe srebro”, na jego aktywność nie wpływa ani sytuacja, ani potrzeba. Odpowiednio zmotywowany potrafi się skupić na dłużej. Występuje częściej u chłopców.
• typ mieszany – czyli „dwa w jednym”. U dziecka występują zarówno nasilone objawy niepokoju ruchowego, słaba kontrola impulsów oraz objawy zaburzeń koncentracji uwagi. Występuje częściej u chłopców.

3. Co powinna zawierać diagnoza ADHD?

Idealna diagnostyka w kierunku ADHD powinna zawierać:

• informacje zebrane od rodziców na temat rozwoju dziecka i obecnego jego zachowania,
• informacje uzyskane od nauczyciela na temat zachowania dziecka w szkole lub przedszkolu,
• badanie pediatryczne, badanie neurologiczne, w razie potrzeby badanie EEG,
• obserwację zachowania dziecka,
• rozmowę z dzieckiem,
• ocenę nasilenia problemu nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzeń koncentracji uwagi oraz zachowań problemowych przy pomocy skali i kwestionariuszy diagnostycznych,
• ocenę aktywności ruchowej dziecka,
• obiektywny pomiar uwagi dziecka,
• badanie psychologiczne, ocena ilorazu inteligencji.

ADHD może zdiagnozować psychiatra dziecięcy, psycholog, pediatra, neurolog.

4. Krótkie wskazówki dla zmęczonych nauczycieli dziecka z ADHD.

• dziecko nadpobudliwe ma odmienne możliwości i wymagania, należy się do nich dostosować,
• karanie za objawy niezależne od dziecka rodzi lęk i niechęć,
• trzeba zauważać, kiedy dziecko robi coś dobrze i zachęcać je do dalszej pracy,
• bliska współpraca z rodzicami ułatwia życie obu stronom z pożytkiem dla dziecka,
• wydawaj proste, krótkie polecenia i sprawdzaj ich wykonanie,
• rozkładaj trudniejsze zadania na etapy,
• przypominaj o samokontroli i sprawdzaniu,
• ustalaj stałe i jednoznaczne zasady,
• dbaj o spokój miejsca pracy,
• proponuj plany, listy, schematy,
• ucz porządkowania i organizowania,
• szukaj możliwych do zaakceptowania form rozładowania nadruchliwości
• i pamiętaj: to nie Twoja wina, że w tej klasie jest nadpobudliwe dziecko, ale to też nie jest wina tego dziecka.

    5.  10 próśb nadpobudliwego dziecka do rodzica.

• Pomóż mi skupić się na jednej czynności. Proszę ucz mnie także poprzez zmysł dotyku. Potrzebuję, abyś poprowadził mnie za rękę.

• Potrzebuję wiedzieć, co zdarzy się za chwilę. Proszę stwórz mi bardzo uporządkowane otoczenie, gdzie wszystko będzie podporządkowane stałym zasadom. Daj mi wyraźnie znać gdyby miały nastąpić zmiany.

• Poczekaj na mnie, ja ciągle jeszcze się zastanawiam. Proszę pozwól mi działać w moim własnym tempie. Jeśli zacznę się spieszyć, na pewno coś pomylę lub zrobię błąd.

• Jestem w kropce, nie potrafię tego zrobić. Proszę zaproponuj mi możliwości wyjścia z trudnej dla mnie sytuacji. Potrzebuję dowiedzieć się jak można iść dalej, jeśli droga jest zablokowana.

• Czy to jest dobrze? Ja potrzebuję to od razu wiedzieć. Zaraz po tym, jak coś zrobię, szybko i szczegółowo pochwal to, co było dobrego w mojej pracy.

• Nie zapomniałem, ja tylko za pierwszym razem nie usłyszałem Cię. Proszę dawaj mi tylko jedno drobne polecenie na raz. Poproś mnie, abym powtórzył Ci, co usłyszałem przed chwilą.

• Nie pomyślałem, mnie już nie było. Proszę przypomnij mi, abym zatrzymał się, pomyślał i dopiero potem działał.

• Ja zawsze pracuję tylko w danej chwili. Proszę dawaj mi tylko krótkie etapy pracy do wykonania, tak abym sam mógł ocenić, kiedy dojdę do końca.

• Wiem – znowu WSZYSTKO zrobiłem źle? Nagradzaj mnie choć za część dobrze wykonanego zadania, za poprawę, doskonalenie się, a nie za bycie doskonałym.

• Dlaczego zawsze na mnie krzyczysz? Proszę doceń mnie, jeśli zrobię coś dobrze; pochwal jeśli uda mi się odpowiednio zachować. Przypominaj mi ( i sobie) o moich dobrych i mocnych stronach, kiedy mam zły dzień.

Na podstawie książki „Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci” autorstwa Tomasza Wolańczyka, Artura Kołakowskiego i Magdaleny Skotnickiej

Opracowała pedagog Anna Pietrowicz

Opracowała psycholog Agnieszka Słomczyńska